زمين را می ستاييم            زمينی که ما را در برگرفته        ای اهورا مزدا                  زنان را نيز می ستاييم        زنانی که از اشا ـ راستی      

  پيروی می کنند              و از آن تو هستند                    آنان را می ستاييم               اوستا , يسنا 38 بند 1


سپندار مز؛ در راه است . ايزد بانوی مهر ؛ روز مهرورزی به خانواده ؛ روز گراميداشت زن ؛ روز زمين و روز برزيگران ,که نقش مهمی

 در باروری و سبز کردن زمين دارند. روز پنجم هر ماه و پنجم اسفند ,ماه دوازدهم سال است . نام چهارمين امشاسپند , يکی از فروزه های

 نيک اهورا , spenta armeity سپندارمز, اسپندارمز, اسفند, يا اوستايی آن سپنته آرمئيتی. مزدا که نماد زن است و زمين که هر دو بارورند ؛

هردو مهربان وبا محبت وشايسته ی مهر ورزی در ادبيات پهلوی که برای هر يک از امشاسپندان مأموريتی تصور کرده اند ,سپنته آرمئيتی

را با زن و زمين که هر دو در باروری به هم شباهت دارند, پيوند داده اند.


با نزديک شدن سپندارمز ,يا اسفند ؛ ماه دوازدهم ,روز مهرورزی به همسر و زن زندگی,در کشورهای گوناگون, شاهد جنب و جوش گسترده ای

 در ميان ايرانيان دوستدار فرهنگ ,تمدن و آيين های کهن ايران زمين هستيم , که به پيشباز اين جشن مهرورزی و عشق ,وفاداری و از

خود گذشتگی که به زن ويژه است , رفته اند.در گاهشمار جديد ايران ـ خورشيدی ـ سپندار مز ,با روز 29 بهمن همراه است .

در گاهشمار اوستايی و ايران باستان ,سپندار مزگان در روز پنجم اسفند بر پا می شود "ابوريحان بيرونی در کتابش آثارالباقيه می نويسد: " ايرانيان

 باستان , روز پنجم اسفند را روز ستايش و بزرگداشت زن و زمين می دانستند با توجه به دگرگونی ساختار گاهشمار ايرانی ,به لطف خيام ,

که سالها پس از بيرونی می زيست و گاهشمار خورشيدی را تدوين کرد ,سپندارمز يا واُّژۀ اوستايی آن « سپنته آرمئيتی » روز مهرورزی به

 خانواده ,همسر و زمين ,به 29 بهمن آمد .  برخی از زرتشتيان نيز, بر اساس گاهشمارهای خورشيدی خيام ,سپندارمز را روز 29 بهمن

 گرامی می دارند و به همسر خود هديه می دهند اما موبد کورش نيکنام,پژوهشگر فرهنگ ايران باستان ,لزوم بازنگری و هماهنگی در

گاهشمار باستانی زرتشتی راياد آور شده,و با روشی که ارائه داده ,جشن باستانی سپندار مز يا اسپندارمز در روز پنجم اسفند قرار

 می گيرد ,نه 29 بهمن . "استاد جليل دوستخواه ديگر پژوهشگر فرهنگ وتمدن ايران باستان نيز باور دارد که " کاربرد گاهشماری خيام,

مشهور به جلالی يا خورشيدی ,نبايد ما را از پاسداشت نياکان ارجمندمان بازدارد جليل دوستخواه می نويسد : برخی از دوستان با استناد

به ديگرگونی گاهشمار خورشيدی کنونی,زمان برپايی جشن اسپندارمزگان را شش روز باز پس می برند و آن را درروز 29 بهمن می شناسند,

 اّما همانگونه که پيشتر هم روشنگری کرده ام, روز درست و سزاوار اين جشن,همان پنجم اسفند ماه است استاد پورداوود نيز روز پنجم اسفندماه

را روز گرامی داشت و پاسداشت زن می دانست,حتی اين روز رابرای گراميداشت پرستار که بيشتر زنان هستند, وکسانی که به انسانها خدمت می کنند,

پيشنهاد کرد که همچنان در تقويم رسمی ايران قرار دارد. در اين روز آيين هايی به اجرا می آمد و

با پيشکش شاخه های « گل بيدمشک »  گل ويُژۀ ونماد امشاسپند ايزد بانو يا اسپندارمز در اسطوره های کهن ايران ؛ پرستاران را گرامی می داشتند.

با کوشش وتلاش ايرانيان در سراسر جهان ,جشن باستانی سپندارمز نماد مهر ورزی و عشق به زن ,همسر وخانواده وهديه دادن به آن ها ,

 روز مهر ورزی و سپاس به زن وزمين می تواند ,جهانی شود.

  

روی آوردن ايرانيان علاقمند به فرهنگ و تمدن سرزمين باستانی ايران , به برپايی جشن اسپندارمز يا سپندارمز, نشان از پاس داشت اين

 آيين زيبای باستانی است که از نمادهای هويت ساز اقوام ايران است.هر ملتی که تاريخ و فرهنگ وآيين ها و جشن های خود را فراموش کند,

رفته رفته خود را نيز فراموش می کند و فراموش می شود.همانگونه که سومری ها ,بابلی ها ,ايلامی ها , با تمدن کهن و درخشانشان

 فراموش شدند و فقط در موزه های بزرگ ديده می شوند جشن ملی اسپندارمز,سپندارمزگان,اسفندگان بر همه زنان و مادران و

همسران ايران , و همۀ مهرورزان و عاشقان فرخنده باد به پيشواز آن می رويم .