روز آبان از ماه آبان برابر با ۴ آبان

واژۀ آبان در فرهنگ ايران، آب، نماد آب های پاک و هنگام آب معنی می دهد و جشِن آبان گان جشِن ارج گذاشتن و پاسداری از آب های

پاِک روی زمين است.

دربارۀ پيدايش جشن آبان گان، گروهی از پژوهشگران بر اين باورند که در پی جنگ هايی دراز که بين ايران و توران روی داد،

افراسياِب تورانی دستور داد تا کاريزها و نهرها را در ايران، ويران کنند. پس از پايان جنگ پسر تهماسب که زو نام داشت پيشنهاد کرد

 تا کاريزها و نهر های خراب را لايروبی کنند، پس از اين اقدام و مرمِت آب راهه ها، بار ديگر آب در کاريزها روان

گرديد و مردم بالندگی آب ها را جشن گرفتند.

در روايت ديگری آمده است که پس از هشت سال خشکسالی که در ايران روی داد در ماه آبان سال بعد، باران شروع به باريدن کرد،

آن گاه خرمی و سرسبزی باز آمد، بيماری و فقِر مردم تمام شد و از آن زمان جشن آبان گان با شادی بيشتری بر پا گرديد.

به هر حال اکنون زرتشتيان مانند بقيۀ جشن های ماهيانه، جشن آبانگان را گرامی می دارند. و به کنِش خير و ارزندۀ پاک نگهداشتن آب ها در

زندگی انسان و پاسداری از محيط زيست سالم، گواهی می دهند.

در برخی ار روستاها هنوز آب روان در جوی قنات وجود دارد، اهالی آن محل به کنار آب روان می روند، آبان يَشت يا آبروز را

 که در احترام به آب سروده شده می خوانند و با نيايش خود،

اهورامزدا را مورد ستايش قرار می دهند. در شهرهای بزرگ، زرتشتيان به تالار آدريان می روند دربارۀ فلسفۀ جشن ها به ويژه نقش

آب در زندگی انسان سخن می گويند و جشن آبان گان را با برنامه های شاد برپا می دارند.