نوروز، روز آغاز سال، روز اورمزد، در ماه فروردين، روز برابری شب وروز وشروع سرسبزی وشکوفايی طبيعت، در راه است

اّما پيش از نوروز، مراسم آتش پنجه، چهارشنبه سوری درراه است، که هر دوی اين جشنها با برافروختن آتش همراه اند

آتش، نماد روشنايی ونور، نماداهورامزدا، نزد زرتشتيان ودر فرهنگ ايران باستان از جايگاه ارزشمند ويژه ای برخوردار بوده ومورد احترام

 ونيايش قرار گرفته است ايرانی ها در همه جشن ها، آتش روشن می کردند. نخست در نزد ايرانی ها، نور و

روشنايی خورشيد، ـ ميتره ـ مورد احترام قرارگرفته، سپس با کشف آتش، آتش که روشنايی آن درهر مکان تاريکی را از بين می برده،

 مورد احترام قرار گرفته وبسيار با اهميت بوده است به گفتۀ موبد رستم شهزادی: اهميت آتش را حالا نمی توانيم درک کنيم، وسايل روشنايی

مانند گازوبرق ونفت وجود دارند، اّما در زمان قديم که هنوزکبريت به وجود نيامده بود، روشنايی در شب فقط در سايه آتش به وجود می آمد.

 با اين نگرش، ايرانی ها در تمام جشن ها نيز آتش بزرگی روشن می کردند، چه نوروز چه سده و چه جشن های دوازده گانه

آتش در تاريکی شب ها، راهنمای کاروان ها نيز بوده، گاه از طريق آتشگاه ها که در بالای کوه يا بلندی ها ساخته می شدند، خبررسانی نيز می کردند

در روزهای پايانی اسفند ماه، در نزديکی جشن چهارشنبه سوری، زرتشتيان در پنج روز پايان سال، با فروزان نگاه داشتن آتش در خانه

 يا تالار عمومی، جشن پنجه يا گاهنبار پنجه را انجام می دهند.

موبد کورش نيکنام، پژوهشگر آداب و سنن ايران باستان، در کتاب "ازنوروز تا نوروز" که به آيين ها و مراسم سنتی زرتشتيان ايران، می پردازد،

درباره جشن آتش پنجه می نويسد زرتشتيان، گهنبار پنجه رادر پنج روز پايان سال، مانند گهنبارهای ديگربرپا می دارند.

 آنان گهنبار پنجه رادر خانه يا تالار عمومی برگزار می کنند، افزون بر اين چون عده ايی باور دارند که ميزبان فروهِر در گذشتگان نيز هستند،

 پيش از گهنبار، همه جا را تميز می کنندوخانه وکاشانه خود راصفا می بخشند، تا فروهرهای درگذشتگان را نيز خشنود سازند. 

در آخرين روزجشن پنجه، درآيين ويژه ای مقداری هيزم بر بالای خانه فراهم می آوردند ودر سپيده دم روز بعد، آتش را روی بام خانه

 روشن می کردند تا بازگشِت فروهرها به آسمان رابدرقه کرده باشند.

چهارشنبه سوری

چهارشنبه سوری يکی از جشن های ايرانی است که در شب آخرين چهارشنبه سال ـسه شنبه ـ با برافروختن آنش، برپا می شود.

در شاهنامه فردوسی اشاره هايی درباره جشن چهارشنبه ای در آستانه نوروز وجوددارد، که نشان دهندۀ کهن بودن اين جشن است.

 اّما مراسمی که امروزه برپا می شود، با جشن های کهن آن به طور کامل تفاوت دارد ازنگاه زرتشتيان، آتش نماد اهورايی است و پريدن

 ازروی آن نوعی بی احترامی به آن نماد تلقی می شود موبد کورش نيکنام پژوهشگر آيين ها و آداب وسنن ايران باستان عقيده دارد

"چهارشنبه سوری هيچ ارتباطی با ايران باستان وزرتشتيان ندارد، شکل گيری اين مراسم را پس از حمله اعراب به ايران می داند "

موبد نيکنام دراين باره می گويد:

ما زرتشتيان در کوچه ها آتش روشن نمی کنيم و پريدن ازروی آتش را زشت می دانيم ومی افزايد، در پنج يا شش روز پايان سال ما

 آتش روشن می کرديم تا روح نياکانمان را به خانه هايمان"

"دعوت کنيم، آتش چهارشنبه سوری، بازمانده آن آتش افروزی پنج روز آخر سال در ايران باستان است به اين ترتيب جشن آتش، پيش درآمد

 جشن نوروز است که نويد دهنده رسيدن بهاروتازه شدن طبيعت است. بدين سان زرتشتيان، مراسم سنتی وآيين خود را باجشن نوروز هر سال با

سروروشادمانی آغاز می کنند ودر پايان سال با برگزاری مراسم گاهنبار پنجه، بارديگر با مهر و شادی، به ميزبانی فروهرها می روند وآن

 را به جشن نوروز سال ديگر پيوند می زنند.